Flutterby... Flutterby...

Flutterby... dat was de naam van ons laatste hostel in Costa Rica. En het woord fladdert ons nog altijd rond de oren. Toen we beslisten om onze laatste dagjes vakantie door te brengen in het welgekende en ons door velen aangeraden Uvita wisten we dat ons een helse busdag te wachten stond. We trokken van de Caribische kust naar de Pacifische met de boot, twee bussen, een stressy taxi in San José en nog een bus - een mens zou voor minder groggy zijn op het einde van zo'n dag. Alsof dat nog niet genoeg was kregen we weer eens te maken met Costa Ricaanse kilometers - voor wie onze blogteksten niet allemaal aandachtig gelezen heeft: als een Costa Ricaan zegt 1 km wees er maar zeker van dat het dan 3 km is. Uitgeput, maar aangenaam verrast door het echte Costa Ricaanse dorp - en dus niet veramerikaniseerd - dat Uvita was, belden we aan bij de Flutterby - your hostel on the beach. 

En opnieuw maakten we een vreugdesprong. Niet door het aanwezige Spaanstalige volk, - want op één ingevoerde Costa Ricaan na, was er niet veel authentieks te bespeuren - wel door de schoonheid van het hostel. Alles in hout, gezellige sfeerverlichting, een gitaar, een boekenrek, boomhutten, hangmatten, met mozaïek versierd sanitair en kunstige details overal. Onze vreugde werd nog groter toen we in de toiletten een boekje ontdekten met de duurzame geest van de Flutterby. We waren met ons gat in de boter gevallen.

Onze journalistieke radars gingen branden en we klampten de Californische eigenares aan - enfin, één van de twee zussen die het hostel ongeveer vijf jaar geleden oprichtten. Na de wereld afgereisd te hebben, droomde ze ervan om een eigen hostel te beginnen. Ze koos voor Costa Rica omdat het een stabiel land is zonder leger met een kleine populatie tegenover een grote hoeveelheid aan natuurlijke bronnen. Op onze vraag waarom ze het zo belangrijk vond om een duurzaam hostel te maken antwoordde ze "Waarom zou je het niet duurzaam maken?". Raak. 

Vijf jaar geleden kocht ze dit stukje grond op wandelafstand van de zee, vlak naast een natuurpark.  Het eerste jaar verhuurden ze tipi's en bouwde ze samen met enkele vrienden het keukenblok. Ze neusden hiervoor in boeken over duurzame architectuur in de tropen en het resultaat mag er wezen. In het dak zitten doorzichtige golfplaten om daglicht binnen te laten en alles is zo open mogelijk. Daardoor is er overdag geen kunstlicht nodig in het hostel, 's avonds wordt de LED-verlichting aangestoken.

Het pad naar de verschillende boomhutten op het terrein - die er gaandeweg zijn bijgekomen met de hulp van lokale mensen, vrijwilligers en vrienden - is verlicht met lampjes op zonne-energie die overdag opladen en 's nachts hun dienst bewijzen. Die paadjes zijn trouwens afgebakend met glazen flessen. Weer een mooie vorm van recyclage. Ook in de muur vonden we flessen terug - wat hier in Costa Rica geen uitzondering is. We kwamen flessen tegen in huizen, kippenrennen, pizza-ovens, ... het geeft een speciaal effect en je hebt minder 'cob' nodig om te bouwen.

Wat nog:

Alle daken zijn gebouwd in de richting van de wind. Op die manier wordt de hete opstijgende lucht - en geloof ons, de lucht is hier heet - door de wind weggevoerd en is er een constante circulatie van lucht wat zorgt voor afkoeling. Zo zijn er minder ventilators nodig - geen airconditioning hier wegens te energievretend.
Bij de constructie komt er geen beton aan te pas. Alles is opgetrokken uit hout afkomstig van wood farms en herbeboste gebieden in de nabije omgeving. Het hout is half hard, iets minder goed dan hard hout maar dat zouden ze moeten halen uit de nabije regenwouden wat niet strookt met de liefde voor de natuur. Al het hout wordt gebruikt. Zo hebben ze met de restjes lockers gemaakt voor de gasten.

De oude mangobomen op het terrein zorgen voor schaduw - alles in het teken van de afkoeling hier. En natuurlijk leveren ze van tijd tot tijd ook heerlijke vruchten. Het niet overdreven grote domein is staat vol met eetbare planten die er ook nog eens goed uitzien. Heerlijk als je kan rondlopen en hier en daar wat verse kruiden plukken of een verse banaan kan eten - weeral een pleidooi voor de eetbare tuin.

De Flutterby probeert de lokale economie te steunen. Ze verkopen kokosolie gemaakt door een man in het dorp. De groente-en fruitventer komt eenmaal per week zijn lekkernijen verkopen - en de vrijwilligers geven de gasten herbruikbare zakken mee om hun veroveringen in te stoppen. De empanadaman en de ijsjesman komen praktisch dagelijks hun homemade voedsel verkopen en ga zo maar door. Iedereen content.

Kippetjes huppelen vrolijk rond. Ze bemesten de grond met hun vruchtbare nitrogeenrijke uitwerpselen en beluchten de grond. Ze eten teken, vliegen, wormen en ja, zelfs slangen - dat heeft de eigenares met haar eigen ogen gezien. Wat belangrijk is omdat het de voedselketen stopt die slangen aantrekt. Minder van die insecten, zorgen voor minder padden - maar wees gerust, er zitten er nog genoeg. We hoorden ze kwaken en kraken vanuit ons tentje - dus geen voedsel voor de slangen op het terrein. Bovendien zorgen de kippetjes voor verse eieren en aangenaam gezelschap. Opnieuw: waarom zou je er niet enkele loslaten op je eigen stukje grond?  

Water is een schaars goed in de kustgebieden. Om het waterverbruik te verminderen hebben ze een urinoir voor mannen voorzien en de vrouwen worden aangespoord om enkel door te spoelen als het nodig is. Biodigesters zorgen voor de omzetting van het organisch afval in een rijke, natuurlijke meststof.

Over meststof gesproken, achteraan het terrein vind je de composthoop. Daar brengen de medewerkers van het hostel elke dag netjes alle keukenresten naartoe - want in de keuken wordt alle afval uiteraard gesorteerd. De plantjes worden hier gevoed, lekkernijen gekweekt en zo is de cirkel weer rond.

De was wordt door de medewerkers gedaan zodat de wasmachines vol zitten. Uiteraard gebruiken ze enkel bio-afbreekbare producten en het water wordt afgevoerd naar een soort rietbed. Het gezuiverde water gaat naar de dorstige bananenplanten. Linnengoed en handdoeken is trouwens allemaal tweedehands.

Zo zouden we nog even kunnen doorgaan. De nadruk in de Flutterby wordt gelegd op 'bewustzijn'. Uiteraard is niet alles perfect en kan je hier en daar een puntje van kritiek leveren. Maar dat kan je altijd en overal. Consuminderen, hergebruiken, bio-afbreekbare producten gebruiken, eetbare planten, lokaal kopen, ... Dat zijn de codewoorden voor een duurzamer bestaan en dat ze hier hun best doen, dat staat als een paal boven (het helderblauwe zee-)water.

Flutterby... Flutterby

Flutterby... that was the name of our last hostel in Costa Rica. And the word still flutters around in our ears. When we decided to spend our last days of vacation in the well-known and highly recommended place called Uvita, we knew we had a hellish day of 'bussing' ahead of us. We went from the Carribean coast to the Pacific by boat, two buses,  a stresful cab ride in San José - and another bus - One would be groggy for less than that. As if we hadn't suffered enough, in the end we also had to cope with Costa Rican miles - for those who haven't read all of our texts: when a Tico says to you 1 mile, be sure that it will be at least 5 miles. Kind of exhausted but pleasantly surprised by the real Costa Rican village - and not americanised - Uvita, we rang the bell of the Flutterby - your hostel on the beach...

And again we were pleasantly surprised. Not by the presence of the Spanish-speaking people - except for one imported Costa Rican, there was not a lot of authentic things to discover - but by the beauty of the hostel. Everything was wood, there was cozy mood lighting, a guitar, a bookshelf, treehouses, hammock's, with mosaic decorated sanitary and arty details everywhere. Our joy increased when we discovered a little guide in the toilet with the explanation of  the sustainable vision of the Flutterby. We felt very lucky.

Our journalism radars went off and we met up with the Californean owners - it is to say, one of the two sisters that started the hostel five years ago. After traveling around the world, she dreamed of opening her own hostel. She chose Costa Rica because it is a stable country without an army and with a little population against a lot of natural resources. When we asked her why she found it so important to establish a sustainable hostel, she answered: "Why not opening a sustainable hostel?" True!

Five years ago she bought this piece of land on walking distance from the sea, next to a nature reserve. The first year they rented tipi's and built the kitchen area, with the help of friends. They went through books of sustainable architecture in the tropics and the result may be shown. Roofs are partly built with clear roofing material to let the daylight inside and all buildings are very open. Because of this they don't need artificial light during the day. At night the LED lights are used.

The path towards the different tree houses on the terrain - which are built with the help of locals, volunteers and friends - is illuminated with lights which charge with solar energy during the day and proof their service at night. Those paths are delineated by glass bottles. Again a nice example of recycling. Also in the wall, we found glass bottles - which is not an exception in Costa Rica. We saw bottles in houses, chicken coops, pizza ovens,... it gives a special effect and you need less 'cob' to build.

What else:

• All the roofs are constructed in the direction of the wind. In that manner the hot up-going air - and believe us, the air is hot here - is transported by the incoming wind. That causes a constant circulation of air, which creates a constant cooling. In that way less fans are necessary - no airco here because of too energy taking.
• No concrete is used. Everything is built out of wood, which comes from wood farms and reforestation projects in the near surroundings. The wood is fairly hard. Hard wood would be better but than they have to cut down trees in the rainforest and that is in stride with their love for nature. All the wood is used. Nothing get wasted. With the leftovers they built for example some lockers for the guests.
• The old mango trees on the terrain give shade - everything for the cooling here. And of course they produce from time to time delicious fruits. The not so big domain is full of edible plants, which also look good. It is a pleasure to walk around and pick some fresh herbs or a juicy banana - Do you hear our plea for the edible garden.
• The Flutterby tries to support the local economy. They sell coconut oil made by a man in the village. The fruit and vegetable man comes once a week to sell his fruits - and the volunteers give the guests reusable bags to transport their purchases. The empanada man and the ice cream man pass by daily to sell their homemade food and so on and so on... everyone is happy.
• Chickens are happily hopping around. They fertilize the ground with their fertile nitrogen rich feces and aerate the soil. They eat ticks, fleas, worms and yes, even snakes - the owner saw it with her own eyes. This is important because it stops the food chain that attracts snakes. Less of these insects means fewer toads - but don't worry, there are still enough toads around. We heard them croak in our tent - So no food for the snakes on the domain. Of course chickens are also good company and deliver delicious eggs. Again: Why not keep chickens?
• Water is scarce in the coastal areas. To reduce the water consumption, there is a urinal for the men and the women are asked to flush the toilet only if necessary. Bio digesters convert organic waste into a rich, natural fertilizer.
• Speaking of fertilizers, in the back of the domain you find the compost heap. The staff always takes the organic waste safely to the heap - because in the kitchen all the waste is recycled of course. The plants are fed here, food cultivated and that makes the circle round again.
• The laundry is done by employees to make sure full laundry machines are run. Obviously they only use biodegradable products and the water is lead through a reed bed and when cleared fed to the thirsty banana plants. Moreover sheets and towels are all second hand here.

We could go on for a while but the point of it all in the Flutterby is 'awareness'. Of course not everything is perfect and you can criticize some little things. But that you can always do that anywhere.
Consume less, recycle, biodegradable products, edible plants, buy local,... these are the code words
 for a more sustainable existence. They try their best here, and that is as clear as the sea water here.

Voorbijvliegende bananen en rollende journalisten: welkom op EARTH

Na drie dagen als losgeslagen duiven vertoefd te hebben op de - nog steeds - eindeloos lijkende campus van EARTH Universidad - Escuela de Agricultura de la Región Tropical -, kunnen we één ding met zekerheid zeggen: hier wordt er gewerkt aan een groenere wereld, in al zijn vormen en modellen. En laat dat net zijn waar wij ook ons steentje aan willen bijdragen. Toeval?

Is it obvious that we would like to study here? 

Bijna dertig nationaliteiten worden hier zomaar eventjes in de roerpan gelegd: de mengeling van al deze kleuren vormt een palet aan ervaringen en visies. Met die diversiteit proberen ze binnen de universiteit aan de slag te gaan. Elke student behoudt zijn eigenheid, maar tegelijkertijd gaan ze op in een universeel thema: duurzaamheid van onze aarde. Hoe kan er in Ecuador, Haïti, Kenia of zelfs Frankrijk gewerkt worden aan een biodynamische landbouwvorm, waarbij geluisterd wordt naar de natuur zelve? Per klimaat wordt gezocht naar de juiste oplossing. Het creëren van 'groene landbouwleiders' neemt vier jaar in beslag, hoewel het uiteraard een levenslang leerproces is.

Wij, als twee Belgische journalisten, rolden van de ene prof naar de andere expert en tussendoor klampten we studenten aan. En dat rollen kan je letterlijk nemen. Met een elektrisch (golf)karretje bracht Seth, onze tweedaagse begeleider, ons in een slakkentempo - symbolisch - naar enkele plaatsen op de campus. Op een bepaald moment werd onze weg echter versperd door voorbijzwevende bananen - say what? Echt waar. Een kabelbaan zorgt ervoor dat de bananen hun weg vinden van de plantage tot de sorteer-was-etiketteer-fabriek. Je ziet niet elke dag vliegende bananen! Dus we genoten dubbel en dik van het geïmproviseerde rode licht.

Floating bananas

Hoe we juist op de universiteit terechtgekomen zijn? Grappig verhaal eigenlijk. Na het eten van een EARTH-banaan op de eerste jetlagdag van onze Costa Rica-trip, en na een enthousiast Hollands meisje tegen te komen op diezelfde dag die ons vertelde over haar werk op de universiteit, besloten we daarover meer te weten te komen. Na een beetje om-en-weer gemail, is het ons uiteindelijk gelukt om een tweedaags tot in de puntjes geregeld verblijf vast te krijgen, dat onverwacht nog een dagje uitgelopen is. En met de informatie die we op dit moment in onze schriftjes - de balpennen hebben hier al zwaar afgezien, getuige Eveliens hoopje lege, kapotte of verloren exemplaren -, op de camera en in onze hoofden hebben vastgelegd, kunnen we spreken van een daverend succes.

Our inspiration source ...

De levendigheid van de studenten, professoren en andere bewoners op de campus vormt een mooi contrast met de rust die de natuur uitstraalt. We meenden in de verte zelfs brulapen te horen. Heerlijke nostalgie. Het lijkt wel alsof er een boom groeit in elk klaslokaal. Een boom waar elke student zijn of haar takje aan bijdraagt. En die takjes groeien op vier jaar tijd uit tot bloeiende bloemen die hun stukje van de wereld een beetje groener maken.

The green campus

We vlogen van de stedelijke landbouw naar de biodigestoren. Van de dierenboerderij tot de klimaatneutrale afdeling van de school. Je kan het zo groen niet bedenken of deze wereldstudenten krijgen er een lesje over. Wij probeerden zowat het beste mee te pakken van alle werelden waarin we terechtkwamen op onze campustocht.

Vertical gardening

Peri urban experiment

Na verschillende interviews, interessante gesprekken en geconcentreerde blikken vonden we het telkens heerlijk om ons in de cafetaria tussen de kleurrijke studentenbende neer te ploffen. Zo konden we alles even laten bezinken met een groot bord gallo pinto, een vegetarische verrassing en verschillende - campusverse - groentjes en fruitjes. Seth was al even - zo mogelijk nog meer - enthousiast dan ons over heel het campusleven.

En het beste moest nog komen: de bananenplantages van EARTH. Na het zien van de voorbijvliegende bananen verpakt in blauwe plastic, werd het wel eens tijd om de plaats van herkomst te ontdekken. De bananenplanten stonden te glinsteren, bedekt onder een laagje regendruppels die ze - en wij ook - de voorbije dagen over zich heen kregen. De deskundige uitleg over het bijna volledig organische proces van de bananenteelt werd ons gegeven door een EARTH-studente, bijgestaan door de bananenplantagemanager, Julio. 

Onverwacht, maar met onze vier handen enthousiast vastgegrepen, kregen we er nog een derde dag bovenop. Deze keer niet om op de campus te blijven, wel om studenten bezig te zien op hun wekelijkse woensdaguitstap richting een van de omliggende finca's waar zij letterlijk hun handen mogen vuilmaken. Omdat EARTH ook in Costa Rica zelf hun ecologische invloed willen uitstralen, sturen ze dus hun beste 'promotiemateriaal' op pad, namelijk hun studenten. Samenwerkend met de gemeenschap waarin ze terechtkomen proberen ze de landbouw een duwtje te geven richting een meer organisch proces. Dat gebeurt uiteraard met vallen en opstaan. Soms blijkt het moeilijk om mensen te overtuigen dat het helemaal niet zo een drastische verandering is, maar dat ze enkel met kleine voorbeelden een stap in de groene richting willen zetten.

Toevallig was er op deze woensdag ook een bijeenkomst gepland van de studenten en de gemeenschapsmensen bij wie ze terecht kunnen. In een geïmproviseerd lokaaltje, buiten, met de regen neerpletsend op het afdak, werd op een speelse manier lesgegeven op basis van simulatieoefeningen. De bonte mengeling van studenten, landbouwers en hun gezinnen bracht een heuse lach - en gezelligheidssalvo met zich mee. En tegelijkertijd werd er naar bruikbare oplossingen gezocht om bepaalde landbouwproblemen een natuurlijke oplossing te geven. Afgesloten werd er - of wat dacht je - met een wederzijdse eetbare bedanking. 

Dat we nog niet zoveel prijsgeven over  het hele leerproces en over alle individuele gesprekken die we gevoerd hebben, ligt vooral aan het feit dat we aan het broeden zijn op een artikel over deze inspirerende plaats. Wees gerust, begrippen als 'biodigestor', stedelijke landbouw, klimaatneutraal, enz. gaan hier nog passeren op onze blog, begeleid met onze 'deskundige' uitleg. Of hoe een leek na zes maanden ecotripping toch al een klein beetje meer deskundig wordt. Al blijft het wel telkens op onze typische, speelse en kleurrijke manier.

Flying bananas and rolling journalists: welcome to EARTH

After three days of discovering the - still - endless campus of EARTH - Escuela de Agricultura de la Región Tropical -, we're sure about one thing: here they work on a greener world, in all its shapes and models. And that's exactly what we want to do.

Almost thirty nationalities are put together here: a mixture of all these colours form a palette of experiences and visions. Every student keeps his identity, at the same time, grows up with a universal theme: sustainability of our earth. How can they work in Ecuador, Haïti, Kenia or even France on a biodynamic way of agriculture, where they listen to the nature itself? They are trying to find solutions for each climate. The creation of 'green leaders in agriculture' takes four years, although it is obviously a lifelong learning process.

We, as two Belgian journalists, were rolling from the one professor to the other expert and in between we talked to some students. And that rolling thing you may take literaly. With an electric (golf)cart Seth, our guide for two days, took us in snails tempo - symbolic - to some places on the campus. At one point a bunch of floating bananas blocked the road - say what? A kind of cableway makes sure the bananas find their way from the plantation to the sorting-washing-labeling factory. It's not something you see every day, those floating bananas! So we enjoyed the improvised red light.

How did we find the university? Funny story. After eating an EARTH banana on our first jetlag day here in Costa Rica and after meeting an enthousiastic Dutch girl who told us that same day about her work on this nature friendly university, we wanted to know more. After a bit of research and mailing, we eventually succeeded in getting a fully arranged two day stay on EARTH, which unexpectedly got extended for one day. And with all the information we wrote down in our notebooks - our pens have had a hard time here, witness, Evelien's pile of empty, broken or lost examples-, we captured on camera and in our heads, we can say it was a real success.

The vividness of the students, professors and other inhabitants of the campus form a nice contrast with the peace of the natural environment. We even heard howler monkeys in the distance. Nostalgia. It seems as if a tree grows in every class room. A tree to which every student contributes his or her branch. And on all of these branches grow in four years time flowers that make their world a little greener.

From the peri urban agriculture we went to the biodigestors. From the animal farm to the carbon neutral department of the school. You can't think about anything green these students don't get lessons about. We tried to pick up the best of all the different areas we saw during our campus trip.

After several interviews and interesting conversations, we found it delightful to eat between the colourful bunch of students in the cafeteria. That was our moment to let settle everything we had seen and heard with a big plate of gallo pinto, a vegetarian surprise and different - campus fresh - vegetables and fruits. Seth was just as - or maybe even a little bit more - enthusiastic about the campus life than we were.

And the best was yet to come: the banana plantations of EARTH. After seeing the flying bananas, wrapped in blue plastic, it was time for us to discover their origin. The banana plants were sparkling because of a layer of raindrops which had covered them - and ourselves - during the last few days. The professional explanation about the plantation was given to us by an EARTH student, assisted by the plantation manager Julio.

Unexpected, but with our four hands enthusiastically accepted: an offer to stay at EARTH for a third day. We got the chance to accompany the students on their weekly working day on a finca in one of the communities surrounding the university. Because EARTH wants to mean something for Costa Rica, they send out their students to a nearby community where they work with the people. In that way

they learn about real agricultural problems that farmers have to deal with everyday and they can apply the things they learned in real life. Together with these people, they try to find solutions, and be more sustainable; it truly is an organic way of farming.

We were lucky because the day we followed the students, there was a meeting of students and the people of the community. In an improvised class room, outside, with rain pooring on the roof, we took part in a course based on simulation exercises. The colourful mixture of students, farmers and families made this whole scene cosy and full of laughter. At the same time everybody was looking for usefull solutions to solve certain agricultural problems in a natural way. At the end of the afternoon, they ate and drank something together and then they all went their own way, just like ourselves.


That we haven't given you more specific information about the things we learned on EARTH is due to the fact that we're making an article about this interesting place. But don't worry, we will be writing on our blog about terms as 'biodigestor', 'peri urban agriculture', 'carbon neutrality' etc. in our own typical, playfull but still a little professional way.